Lan Ikuskaritzak egindako ikerketa
Euskal Autonomia Erkidegoko Lan Ikuskaritzak langileen ordezkarien eskubideak babesteko jarduketen % 42ko ez-betetzeak antzeman ditu 2025ean. Iaz, guztira 234 jarduketa burutu ziren, horietatik hamahiru arau-hauste identifikatu ziren eta 85 kasutan errekerimenduak egin ziren, irregulartasunen bat detektatuz. Izan ere, ikuskaritzak hautematen duen ez-betetzeen tasa orokorra (% 10) baino askoz handiagoa da ehuneko hori.
Elena Pérez Barredo sailburuordeak azaldu du
Elena Pérez Barredo, Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordeak, datu horiek aurkezterakoan adierazi duenez, informazio eta kontsulta eskubideak oraindik ere “euskal enpresek gehien urratzen dituzten betebeharretako bat” dira. Horrekin batera, azpimarratu du eskubide horiek ez direla beti lotesleak, eta horrek muga jar diezaioke benetako eraginari estrategiak hartzerakoan.
Konstituzioaren testuingurua
Pérez Barredok gogorarazi du langileek enpresan duten partehartzeak oinarri konstituzionala duela, Espainiako Konstituzioaren 129.2 artikuluan jasota, baina adierazi du arau garapen hori mugatua izan dela. Alemanian, Frantzian edo Eskandinaviako herrialdeetan ez bezala, Espainian ez da onartzen merkataritza-sozietateetako administrazio kontseiluetan langileen ordezkarien presentzia.
Demokratizazioa eta estrategia soziala
Pérez Barredok defendatu du, gainera, enpresa demokratizatzea ez dela soilik eskakizun konstituzionala, baizik eta auzi sozial eta ekonomikoetarako irtenbide gisa ikusi behar dela. Enpresen kudeaketa hobea lortzeko, “partaidetza kultura” suspertzeko estrategiak garatzea proposatu du, horretarako pizgarri publikoak eta zerga politika ausartak aplikatuz.